સોડા વોટરમાં સંતુલન સમજાવો અને હેન્રીના નિયમ દ્વારા તેની સમજૂતી આપો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) બંધ સોડા વોટરની બોટલમાં $CO_{2}$ વાયુના ઊંચા દબાણ હેઠળ સંતૃપ્ત દ્રાવણ હોય છે. પાણીમાં ઓગળેલા $CO_{2}$ ના અણુઓ અને વાયુ સ્વરૂપમાં રહેલા અણુઓ વચ્ચે સંતુલન હોય છે:
$CO_{2(g)} \rightleftharpoons CO_{2(aq)}$ ... $(I)$
(અચળ દબાણ અને તાપમાને)
હેન્રીનો નિયમ જણાવે છે કે અચળ તાપમાને દ્રાવકના આપેલા કદમાં ઓગળેલા વાયુનું દળ,દ્રાવણની સપાટી ઉપર રહેલા વાયુના આંશિક દબાણના સમપ્રમાણમાં હોય છે.
ગાણિતિક રીતે,$m \propto p$ અથવા $p = K_{H} \cdot x$,જ્યાં $p$ એ વાયુનું આંશિક દબાણ છે,$x$ એ દ્રાવણમાં વાયુનો મોલ અંશ છે અને $K_{H}$ એ હેન્રીનો અચળાંક છે.
બંધ બોટલમાં પ્રવાહી ઉપર $CO_{2}$ નું દબાણ ઊંચું હોવાથી,પાણીમાં $CO_{2}$ ની દ્રાવ્યતા વધુ હોય છે. જ્યારે બોટલ ખોલવામાં આવે છે,ત્યારે પ્રવાહી ઉપરનું $CO_{2}$ નું દબાણ ઘટીને વાતાવરણીય દબાણ જેટલું થઈ જાય છે. હેન્રીના નિયમ મુજબ,દબાણ ઘટતા વાયુની દ્રાવ્યતા ઘટે છે. પરિણામે,વધારાનો ઓગળેલો $CO_{2}$ દ્રાવણમાંથી બહાર નીકળી જાય છે જેથી નવું સંતુલન સ્થપાય છે,જેના કારણે સોડા વોટર 'ફ્લેટ' (ગેસ વગરનું) થઈ જાય છે.

Explore More

Similar Questions

સાચું વિધાન પસંદ કરો.

નીચેનામાંથી કયો વાયુ ઓરડાના તાપમાને પાણીમાં ખૂબ ઓછી દ્રાવ્યતા દર્શાવે છે?

$O_2$ અને $N_2$ માટે હેન્રીના નિયમના અચળાંકો $K_{O_2} = 3.3 \times 10^7 \ atm$ અને $K_{N_2} = 6.51 \times 10^7 \ atm$ છે. $25 \ ^\circ C$ તાપમાને પાણીમાં ઓગળેલા $O_2$ અને $N_2$ ના મોલ અંશનો ગુણોત્તર $\frac{X_{O_2}}{X_{N_2}}$ ગણો. (ધારો કે હવામાં કદ પ્રમાણે $20 \%$ $O_2$ અને $80 \%$ $N_2$ છે).

હેન્રીના નિયમના અચળાંક $K_H$ નું મહત્વ શું છે?

જો $20\,^{\circ}C$ તાપમાને $NaCl$ ની દ્રાવ્યતા $100\,g$ પાણીમાં $35\,g$ હોય,તો સમાન તાપમાને સમાન જથ્થાના પાણીમાં $50\,g$ $NaCl$ ઉમેરતા,કેટલા ગ્રામ ક્ષાર અદ્રાવ્ય રહેશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo